[ جلد سوم ] پيشگفتار يكى از مظاهر تجلى حكمت پروردگار بيچون و رحمت گسترده خداى مهربان ، تسخير دستگاه آفرينش براى آدمى و اعطاى خرد و هدايت خرد پويا بمدد وحى با ارسال رسل و برانگيختن پيامبران راستين است و شايد تمام سخن را در اين حديث قدسى " خلقت الاشياء لا جلك و خلقتك لاجلى " يعنى اى انسان همه چيز را براى تو و تو را نيز براى خودم آفريدم بتوان خلاصه كرد . آفرينش گياهان دارويى و هدايت انديشه انسان به جستجوى درمان دردها در آنها نمونه ديگرى از همان حكمت و رحمت است كه سراسر حيات آدمى را فرا گرفته است تا كه از اين سفره بىدريغ چگونه بهره گيرد و هم او به آدمى آموخته كه خدا هيچ دردى را بدون درمان نيافريده است ، لذا اين بر عهده آدمى است كه با اين اطمينان خاطر و وثوق به حكمت و رحمت آفريدگار در اين مسير حركتى شايسته نمايد ، حركتى كه از همان آغاز آفرينش انسان با حقيقت ( و علم ادم الاسماء كلها ) آغاز شد و تا بيكرانه‌ها ، ميدان تكاپو و رشد دارد . لذا قرنها است كه استفاده از گياهان دارويى را ، مقدم بر شيوه‌هاى درمانى ديگر بشر تجربه كرده و اگرچه بدنبال برخى نوآوريها توقفى نسبى در اين حركت پديد آمد اما زمان ما شاهد رويكرد مجدد و مصمم جهان علم به بازشناسى اين گنجينه خداداد و عطاى سخاوتمندانه پروردگار است . در طول قرون و اعصار و در سرزمين‌هاى مختلف ، تبادل تجارب و اطلاعات كاربرد گياهان دارويى ، جايگاه ممتازى را در طب ملل مختلف و از جمله طب سنتى پرافتخار و ميراث گرانقدر كم‌نظير ما فراهم ساخته است ، اما آنچه كه در اين ميان مشكل آفرين است فقدان شناخت علمى ، وجود نام‌هاى تغيير يافته و گاهى متشابه و نقل قول‌هاى دگرگون و بعضا حيرت‌زا در اين مقوله است . اگرچه برخى محققين در نقاط مختلف گيتى با تلاش و تتبع بسيار توانسته‌اند با زدودن موارد مشكوك و تطبيق ويژگىهاى گياهان با اساس علمى موجود ، بخش قابل توجهى از اين سرگردانى را بر طرف سازند اما كارى كه محقق گرانقدر جناب آقاى دكتر سلطانى - كه خود عصاره چند نسل از دانشمندان و طبيبان نامدار مىباشند - انجام داده‌اند اين مزيت را بر كار اسلافشان دارد كه با بهره‌گيرى از مجموعه‌ى كارهاى انجام شده خلاء فقدان اسامى مورد اشاره در منابع عظيم طب اسلامى را براساس يافته‌هاى زبان‌شناسى حتى با تتبع در واژه‌هاى پهلوى ، اوستايى ، سانسكريت و غيره تكميل نمايند . موسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى به عنوان تبلور عزم ملى بر احياء ميراث گرانقدر پزشكى ، اميدوار است با چاپ اين اثر نفيس گامى در جهت ارتقاى علمى و سهولت دسترسى پژوهشگران به منبعى استوار و قابل اعتماد برداشته باشد . من ا . . . التوفيق دكتر حسن انصارى سرپرست موسسه مطالعات تاريخ پزشكى طب اسلامى و مكمل